Nieuws

Waarom Nederlandse grootbanken zich zorgen maken

De drie grootste Nederlandse banken: Rabobank, ING en ABN AMRO, willen minder afhankelijk worden van grote Amerikaanse technologiebedrijven. Dit bevestigden ze aan onder meer de NOS en de financiële pers.

Deze banken gebruiken op dit moment vooral technologie, zoals clouddiensten en kunstmatige intelligentie, uit de Verenigde Staten. Deze technologie is cruciaal voor hun IT-infrastructuur.

Volgens topman Stefaan Decraene van Rabobank zijn de belangrijkste IT-leveranciers voor deze banken op dit moment Amerikaanse techgiganten. Die afhankelijkheid vormt volgens hen een risico in een wereld waar geopolitieke spanningen toenemen.

Geopolitieke context en risico’s

De banken spelen in op bredere zorgen in Europa, bijvoorbeeld bij de Europese Commissie en toezichthouders zoals de Europese Centrale Bank (ECB), over technologische afhankelijkheid van niet-Europese leveranciers.

Hoewel er momenteel geen concrete aanwijzingen zijn dat Amerikaanse technologiebedrijven systemen bewust zouden afsluiten, benadrukken banken dat deze afhankelijkheid kwetsbaarheden kan creëren bij geopolitieke spanningen of handelsconflicten.

Wat banken willen bereiken

In antwoord hierop werken Rabobank, ING en ABN AMRO samen met andere grote Europese banken aan mogelijke alternatieven, waaronder:

• het ontwikkelen van Europa-brede cloud- en data-infrastructuur,
• het stimuleren van Europese oplossingen voor digitale infrastructuur en verwerking,
• deelname aan initiatieven zoals het European Payments Initiative (EPI), gericht op alternatieven voor Amerikaanse betaaldiensten.

Volgens Rabobank-topman Decraene zal zo’n transitie niet snel gaan. Hij schat dat het 3 tot 5 jaar kan duren voordat sterke Europese alternatieven beschikbaar zijn.

Concrete voorbeelden van alternatieven

Een van de concrete initiatieven waar banken bij betrokken zijn, is Wero: een Europese betaaldienst die moet dienen als alternatief voor systemen als Visa en Mastercard,  gebaseerd op de Nederlandse iDEAL.

Het doel is om daarmee niet alleen minder afhankelijk te zijn van Amerikaanse cloud-, AI- en betalingssysteemleveranciers, maar ook een grotere digitale soevereiniteit binnen Europa te creëren.

Mentale druk onder zzp’ers: een onderschat probleem

Voor zelfstandige ondernemers zonder personeel neemt de mentale druk toe. Uit een recente enquête onder zzp’ers blijkt dat 38% stress, burn-out of andere psychische klachten als het grootste risico voor hun inkomen ziet. Deze uitkomst onderstreept dat mentale gezondheid niet langer een persoonlijke kwestie is, maar een structureel risico voor de financiële continuïteit van zelfstandigen. Het ontbreken van vangnetten en onzekerheid over opdrachten, vergroten deze druk.

Geen vast inkomen, wél grote zorgen

Waar werknemers vaak terugvallen op loon, ziekteverlof of sociale zekerheidsregelingen, staat de zzp’er er alleen voor. De inventarisatie laat zien dat veel zelfstandigen kampen met:
• onregelmatige inkomsten
• onzekerheid over toekomstige opdrachten
• hoge werkdruk en geen vaste werkstructuur

Deze factoren versterken elkaar. Een opdracht die wegvalt, betekent direct omzetverlies. Minder opdrachten, grotere stress, slechtere prestaties. Deze vicieuze cirkel leidt ertoe dat veel zzp’ers hun mentale reserves sneller zien slinken dan ze deze kunnen herstellen.

Reële impact: klachten zijn al zichtbaar

Bij ongeveer 16% van de ondervraagde zzp’ers hebben stressklachten al invloed op het dagelijkse werk. Dit is meer dan alleen een ongemakkelijk gevoel; het betekent echte productiviteitsverlies en verhoogde kans op langdurige uitval. Psychische klachten zijn wereldwijd een grote oorzaak van arbeidsongeschiktheid en langdurig ziekteverzuim. Dit patroon herhaalt zich ook onder zelfstandigen.

Veel zelfstandigen onderschatten de herstelduur van mentale uitval. Bijna de helft denkt binnen drie maanden weer volledig inzetbaar te zijn. In werkelijkheid kan herstel van burn-outklachten of ernstige stress maanden tot jaren duren, afhankelijk van de ernst en de ondersteuning die iemand krijgt. Gedurende die periode blijft het inkomen uit.

Financiële kwetsbaarheid en gebrek aan verzekering

Een van de meest schrijnende uitkomsten is dat slechts een klein deel van de zzp’ers een arbeidsongeschiktheidsverzekering heeft die psychische klachten dekt. Voor velen blijft zo’n verzekering een duur of ingewikkeld product. Slechts zo’n 23% geeft aan dat hun verzekering ook mentale klachten dekt. Meer dan de helft heeft geen duidelijk beeld van wat langdurige uitval financieel zou betekenen.

Voorbeeld:
Stel een zzp’er verdient gemiddeld €3.000 tot €4.000 per maand. Bij een half jaar mentale uitval is dat €18.000 tot €24.000 aan gemist inkomen. Zonder verzekering of reserves, kan dit desastreuze financiële gevolgen hebben. Denk aan het niet kunnen betalen van huur, rekeningen of investeringen in het bedrijf.

Waarom wachten op een verplichting geen goed idee is

Er wordt in politiek en media regelmatig gesproken over het verplicht stellen van een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) voor zzp’ers. Veel zelfstandigen stellen het afsluiten van een verzekering echter uit tot die verplichting definitief is. Dit wachten vergroot juist het risico dat zij onverzekerd blijven op het moment dat mentale klachten toeslaan.
Zeker als uitval financieel direct voelbaar is, kan het ontbreken van een verzekering het verschil betekenen tussen bedrijf voortzetten of stoppen.

Mentale gezondheid als onderdeel van ondernemerschap

Het traditionele beeld van de zzp’er, autonoom en flexibel, klopt nog steeds, maar kent ook een keerzijde. Zelfstandigen hebben vaak weinig sociale ondersteuning binnen hun werk, zitten dicht op hun eigen bedrijf en missen een structuur waarin collegiale feedback en zorgmechanismen ingebakken zijn. Die isolatie draagt bij aan een verhoogd risico op mentale uitputting.

Daarnaast hebben veel zzp’ers geen toegang tot bedrijfsbrede programma’s tegen stress, burn-out of arbeidsgerelateerde psychische problemen, terwijl juist deze programma’s in loondienst vaak wél beschikbaar zijn.

Praktische stappen voor zzp’ers

Zzp’ers kunnen zelf stappen nemen om hun mentale en financiële risico’s te verkleinen:
• Inventariseer je risico’s: wat gebeurt er financieel bij 3, 6 of 12 maanden uitval?
• Overweeg een arbeidsongeschiktheidsverzekering: ook als deze niet verplicht is, kan hij financiële zekerheid bieden.
• Investeer in preventie: neem pauzes, structureer je werkdag en zoek steun bij collega-ondernemers of mentors.
• Werk aan mentale weerbaarheid: door bijvoorbeeld mindfulness, coaching of professionele hulp vroegtijdig te benutten.

Door mentale gezondheid serieus te nemen en financiële dekking te plannen, verkleinen zzp’ers de kans op ernstige persoonlijke en zakelijke problemen.

Een idee hoeft geen groot budget of technisch team te hebben om online zichtbaar te worden. Steeds meer mensen willen zélf hun website opzetten, en bij TransIP krijgen ze daar de juiste handvatten voor. Niet in de vorm van ingewikkelde software, maar via een slimme, toegankelijke tool waarmee je snel resultaat boekt.

Website builder – minder techniek, meer vrijheid

Martijn, medewerker bij TransIP, weet precies waar starters tegenaan lopen. “Veel mensen denken dat een website maken moeilijk is. Dat je moet kunnen coderen of snappen hoe hosting werkt. Wij wilden dat doorbreken.” Daarom ontwikkelde TransIP een intuïtieve website builder, bedoeld voor iedereen die zonder ervaring aan de slag wil.
De tool biedt kant-en-klare ontwerpen die volledig aanpasbaar zijn. Met een paar klikken pas je teksten, kleuren en foto’s aan, en staat er binnen korte tijd een volwaardige site online.

Van idee naar online zichtbaarheid

Anouk had een klein atelier aan huis en wilde haar werk tonen aan potentiële klanten. Ze had geen budget voor een ontwerper, maar wilde ook geen standaardoplossing. “Ik zocht iets dat ik zelf kon beheren, zonder afhankelijk te zijn van anderen. Via TransIP ontdekte ik de website builder, en binnen een middag had ik mijn eerste versie live.”
Wat haar vooral beviel, was de vrijheid. Geen vaste structuren, maar zelf kiezen wat je laat zien en hoe. “En als ik nu iets wil aanpassen, log ik in, wijzig ik het en klaar. Geen gedoe.”

Een laagdrempelige start

Martijn merkt dat de website builder niet alleen populair is onder zzp’ers en creatievelingen, maar ook bij verenigingen, hobbyprojecten en kleine webshops. “Je hoeft niet eerst alles te begrijpen voordat je begint. Door het gewoon te doen, ontdek je wat werkt voor jouw situatie. En dat geeft mensen zelfvertrouwen.”
De tool is zo ontworpen dat je met minimale inspanning een professioneel ogende site maakt, die op mobiel en desktop goed werkt. Bezoekers zien niet dat er geen ontwerper of developer aan te pas is gekomen.

Een brug naar groei

Wat klein begint, kan groter worden. Veel gebruikers starten met een eenvoudige site en breiden die later uit met extra pagina’s, een blog of zelfs een webshop. TransIP biedt de mogelijkheid om mee te groeien. De website builder is dus niet alleen voor beginners, maar ook voor mensen die hun project serieuzer willen nemen.
Anouk is daar een goed voorbeeld van. “In het begin had ik alleen een paar foto’s en wat tekst. Nu heb ik een contactformulier, een agenda voor workshops en een portfolio dat ik regelmatig bijwerk. Het groeit met me mee.”

Ouderen leggen nadruk op maatschappelijke rol van banken

Nederlandse bankklanten verschillen in wat ze belangrijk vinden bij hun bank. Uit recent onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) onder ruim 4.000 deelnemers, blijkt dat ouder wordende generaties meer belang hechten aan de maatschappelijke inzet van hun bank dan jongere klanten. Dit gaat tegen de gangbare veronderstelling in dat juist Millennials en Generatie Z het meest waarde hechten aan thema’s als duurzaamheid en sociale betrokkenheid.

DNB onderscheidt in het onderzoek meerdere generaties: de Stille generatie (geboren vóór 1940), Babyboomers (1940–1955), Generatie X (1956–1970), de Pragmatische generatie (1971–1985), Millennials (1986–2000) en Gen Z (2001–2015).

Veiligheid en weerbaarheid: oudere generaties meer uitgesproken

Alle generaties vinden dat banken een bijdrage moeten leveren aan een veilige en weerbare samenleving, maar de oudste generaties waarderen dit sterker. Zij vinden het bijvoorbeeld belangrijk dat banken actief aan bescherming tegen cybercriminaliteit en andere dreigingen werken. Ook strenge maatregelen tegen witwassen en terrorismefinanciering nemen, vinden zij belangrijk.

Millennials en Gen Z-consumenten delen deze waardering, maar nemen deze bijdrage vaker als vanzelfsprekend aan. DNB wijst erop dat levenservaring, zoals het meemaken van oorlog en economische instabiliteit, waarschijnlijk een rol speelt in deze verschillen.

Sociale inclusie: toegankelijkheid boven digital first

Een opvallend resultaat van het onderzoek is de verschillende kijk op inclusieve bankdiensten. De Stille generatie en Babyboomers vinden het belangrijk dat banken hun diensten voor iedereen toegankelijk houden. Ook voor klanten die minder digitaal vaardig zijn. Deze groepen zijn opgegroeid in een tijd waarin persoonlijk contact bij de bank vanzelfsprekend was en willen dat deze toegankelijkheid behouden blijft.

Jongere generaties beschouwen digitale bankdiensten veel meer als standaard en vinden het minder belangrijk dat banken extra inspanningen leveren om iedereen mee te nemen. Generatie X en de Pragmatische generatie zitten qua waardering voor inclusiviteit tussen deze twee groepen in.

Duurzaamheid: brede steun, maar sterker bij ouderen

Op het thema duurzaamheid zien we een vergelijkbare trend. Alle generaties waarderen een ‘groene bank’. Een bank die in haar beleid en investeringen rekening met natuur en klimaat houdt. Toch blijkt dat de oudste klanten dit thema net iets belangrijker vinden dan Millennials en Gen Z’ers.

Dit resultaat zet vraagtekens bij het veelgehoorde beeld dat jongeren per definitie de voortrekkers in duurzaamheid zijn. Het suggereert dat duurzaamheid als bankwaarde generiek breed leeft, maar ouderen er, bij hun keuze voor een financiële instelling, misschien explicieter op letten.

Vertrouwen blijft onveranderd kernpunt

Hoewel maatschappelijke thema’s zoals inclusiviteit en duurzaamheid belangrijk worden gevonden, blijven de kerntaken van banken voor alle generaties prioriteit nummer één. Klanten willen er zeker van zijn dat zij altijd bij hun spaargeld kunnen, dat betalingen soepel verlopen en dat hun gegevens veilig zijn. Dit vertrouwen in de basisdiensten vormt volgens DNB het fundament van het klant-bank-vertrouwensmodel.

Wat leert dit banken en toezichthouders?

DNB benadrukt dat de financiële sector in beweging is door digitalisering en veranderende maatschappelijke verwachtingen. Inzicht in de verschillende voorkeuren tussen generaties kan banken helpen hun diensten en communicatie beter af te stemmen. Ook beleidsmakers en toezichthouders ondersteunen bij het formuleren van beleid dat met uiteenlopende klantbehoeften rekening houdt.