Jana

Ouderen leggen nadruk op maatschappelijke rol van banken

Nederlandse bankklanten verschillen in wat ze belangrijk vinden bij hun bank. Uit recent onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) onder ruim 4.000 deelnemers, blijkt dat ouder wordende generaties meer belang hechten aan de maatschappelijke inzet van hun bank dan jongere klanten. Dit gaat tegen de gangbare veronderstelling in dat juist Millennials en Generatie Z het meest waarde hechten aan thema’s als duurzaamheid en sociale betrokkenheid.

DNB onderscheidt in het onderzoek meerdere generaties: de Stille generatie (geboren vóór 1940), Babyboomers (1940–1955), Generatie X (1956–1970), de Pragmatische generatie (1971–1985), Millennials (1986–2000) en Gen Z (2001–2015).

Veiligheid en weerbaarheid: oudere generaties meer uitgesproken

Alle generaties vinden dat banken een bijdrage moeten leveren aan een veilige en weerbare samenleving, maar de oudste generaties waarderen dit sterker. Zij vinden het bijvoorbeeld belangrijk dat banken actief aan bescherming tegen cybercriminaliteit en andere dreigingen werken. Ook strenge maatregelen tegen witwassen en terrorismefinanciering nemen, vinden zij belangrijk.

Millennials en Gen Z-consumenten delen deze waardering, maar nemen deze bijdrage vaker als vanzelfsprekend aan. DNB wijst erop dat levenservaring, zoals het meemaken van oorlog en economische instabiliteit, waarschijnlijk een rol speelt in deze verschillen.

Sociale inclusie: toegankelijkheid boven digital first

Een opvallend resultaat van het onderzoek is de verschillende kijk op inclusieve bankdiensten. De Stille generatie en Babyboomers vinden het belangrijk dat banken hun diensten voor iedereen toegankelijk houden. Ook voor klanten die minder digitaal vaardig zijn. Deze groepen zijn opgegroeid in een tijd waarin persoonlijk contact bij de bank vanzelfsprekend was en willen dat deze toegankelijkheid behouden blijft.

Jongere generaties beschouwen digitale bankdiensten veel meer als standaard en vinden het minder belangrijk dat banken extra inspanningen leveren om iedereen mee te nemen. Generatie X en de Pragmatische generatie zitten qua waardering voor inclusiviteit tussen deze twee groepen in.

Duurzaamheid: brede steun, maar sterker bij ouderen

Op het thema duurzaamheid zien we een vergelijkbare trend. Alle generaties waarderen een ‘groene bank’. Een bank die in haar beleid en investeringen rekening met natuur en klimaat houdt. Toch blijkt dat de oudste klanten dit thema net iets belangrijker vinden dan Millennials en Gen Z’ers.

Dit resultaat zet vraagtekens bij het veelgehoorde beeld dat jongeren per definitie de voortrekkers in duurzaamheid zijn. Het suggereert dat duurzaamheid als bankwaarde generiek breed leeft, maar ouderen er, bij hun keuze voor een financiële instelling, misschien explicieter op letten.

Vertrouwen blijft onveranderd kernpunt

Hoewel maatschappelijke thema’s zoals inclusiviteit en duurzaamheid belangrijk worden gevonden, blijven de kerntaken van banken voor alle generaties prioriteit nummer één. Klanten willen er zeker van zijn dat zij altijd bij hun spaargeld kunnen, dat betalingen soepel verlopen en dat hun gegevens veilig zijn. Dit vertrouwen in de basisdiensten vormt volgens DNB het fundament van het klant-bank-vertrouwensmodel.

Wat leert dit banken en toezichthouders?

DNB benadrukt dat de financiële sector in beweging is door digitalisering en veranderende maatschappelijke verwachtingen. Inzicht in de verschillende voorkeuren tussen generaties kan banken helpen hun diensten en communicatie beter af te stemmen. Ook beleidsmakers en toezichthouders ondersteunen bij het formuleren van beleid dat met uiteenlopende klantbehoeften rekening houdt.

Waarom verandert Nederland naar een nieuw pensioenstelsel?

Het Nederlandse pensioen staat voor een van de grootste aanpassingen in decennia. De maatschappelijke context waarin ons pensioenstelsel functioneert, veranderde de afgelopen jaren significant. Mensen werken vaker in verschillende banen, er zijn meer zelfstandigen en periodes zonder pensioenopbouw komen vaker voor. Tegelijkertijd stijgt de levensverwachting, waardoor pensioenuitkeringen langer doorlopen. Deze verschuivingen vragen om een systeem dat flexibeler en eerlijker dan het huidige is.

De Wet toekomst pensioenen, die op 1 juli 2023 van kracht werd, vormt het juridisch kader voor deze verandering. Het doel is niet om pensioenen af te schaffen, maar om het stelsel beter op de dynamiek van moderne arbeidsrelaties te laten aansluiten. Bekende pijlers zoals verplichte deelname, collectieve uitvoering en collectief beleggen, blijven behouden.

Invaren is een kernbegrip in de transitie. Het is het moment waarop een pensioenfonds het bestaande opgebouwde pensioenvermogen omzet naar de regels van het nieuwe stelsel. Dit is een enorme operatie. Ruim €1.600 miljard aan pensioenvermogen moet over persoonlijke pensioenvermogens herverdeeld worden .

Wat je zelf merkt van de overstap

Als deelnemer zie je voornamelijk een verandering in de manier waarop pensioen opgebouwd en belegd wordt. In plaats van een gedeelde collectieve pot, blijft er straks voor iedereen een persoonlijk pensioenvermogen over. Dit vermogen zal wel collectief beheerd en belegd zal worden.

Een belangrijk verschil zit in de risicospreiding van beleggingen: jonge deelnemers kunnen profiteren van meer risico’s in de beleggingsportefeuille, zoals meer aandelen, wat op termijn tot hogere rendementen kan leiden. Naarmate je dichter bij je pensioen komt, worden de beleggingen juist minder risicovol om de kans op grote verliezen te beperken.

Deze aanpak sluit aan bij de gedachte dat jonge mensen, door langere beleggingshorizonnen, beter in staat zijn om tijdelijke koersschommelingen op te vangen dan oudere deelnemers of gepensioneerden.

De rol van De Nederlandsche Bank in de transitie

Als toezichthouder heeft De Nederlandsche Bank een cruciale rol in het transitieproces. Voordat een pensioenfonds mag overstappen, moet het een uitgebreid invaardossier indienen. Dit dossier bevat gedetailleerde plannen over hoe het fonds de overstap wil realiseren.

DNB beoordeelt of het voorstel aan alle wettelijke eisen voldoet en of de belangen van verschillende groepen deelnemers, actieve deelnemers, slapers en gepensioneerden, evenwichtig meegenomen worden. Pas als het fonds DNB overtuigt van de zorgvuldigheid,  kan DNB besluiten om een ‘geen verbod’-speerpunt te geven en mag het fonds dus invaren.

Wanneer er nog onvolkomenheden zijn, kan DNB voorstellen dat een pensioenfonds meer tijd nodig heeft of de overstap uitstelt.

Hoe ver is de transitie op dit moment?

De pensioentransitie is geen toekomstmuziek meer: de eerste zes pensioenfondsen stapten reeds over.  Per 1 januari 2026 volgen tientallen andere fondsen. Hiermee komen miljoenen deelnemers onder het nieuwe stelsel te vallen.

De overheid en sectorpartijen mikken erop dat de meeste fondsen tussen 2026 en 2027 de overstap maken, met 1 januari 2028 als streefdatum voor de afronding van het proces. De precieze datum waarop jouw pensioenfonds overgaat, hangt af van hun eigen planning en goedkeuring door DNB.

Wat gebeurt er bij vertraging?

Niet elk pensioenfonds kan de transitie volgens de oorspronkelijke planning uitvoeren. Redenen voor vertraging variëren van technische uitdagingen, zoals het aanpassen van IT-systemen, tot aanvullende vragen van DNB over de invaardossiers.

In zulke gevallen blijft je pensioen gewoon doorlopen onder de oude regels totdat het fonds klaar is om over te gaan. Dit betekent dat de overstap geen negatieve financiële gevolgen hoeft te hebben voor deelnemers, maar wel inzicht vraagt in jouw persoonlijke planning en pensioeninformation bij je fonds.

Extra hulp om je pensioen te begrijpen

Wil je exact weten wat de overstap voor jouw persoonlijke situatie betekent? Je pensioenfonds is wettelijk verplicht informatie te verstrekken over de plannen en de datum van overstap. Daarnaast kun je via mijnpensioenoverzicht.nl je opgebouwde pensioen bekijken. Let op: de bedragen op deze site zijn indicaties, geen garanties.

Per 1 december 2025 voerde Rabobank ruim vijftig aanpassingen door in haar acceptatie- en beheerbeleid voor hypotheken. Deze wijzigingen kwamen er voornamelijk door de wens om het hypotheekproces beter op de realiteit aan te sluiten. Met name voor groepen voor wie de standaardregels vaak net tekortschoten: starters, expats en gezinnen waar ouders mee financieren.

Leen-schenkconstructie: financiële hulp van ouders bij hypotheek makkelijker bruikbaar

De opvallendste wijziging betreft de formaliseerde toepassing van de zogenoemde “leen-schenkconstructie”. Hierbij kunnen ouders een onderhandse lening verstrekken voor de aankoop van een woning en tegelijkertijd periodiek een bedrag schenken dat de lasten van die lening dekt. Omdat het kind dan feitelijk geen maandlasten draagt, telt deze familielening volgens de nieuwe regels niet standaard meer mee in de leencapaciteit.

Voorheen leidde zo’n familielening vrijwel altijd tot een lagere maximale hypotheek, maar onder de nieuwe voorwaarden kan dat niet langer het geval zijn. Dit opent de deur voor starters die zonder ouderlijke steun de financiering niet rond zouden krijgen.

Expats en internationale inkomens

Het vernieuwde beleid richt zich niet alleen op jonge kopers met behulp van ouders, maar ook op expats en internationale kenniswerkers, een groeiende groep op de Nederlandse arbeidsmarkt. Voor deze groep versoepelt Rabobank de regels rond arbeidscontracten, tijdelijke contracten en inkomen in vreemde valuta. Ook toeslagen en bonussen (bijv. housing allowance, expat allowance) worden makkelijker in de toetsing meegenomen.

Voornamelijk voor mensen met internationale werkgevers of inkomens in valuta anders dan euro’s, kan dit het verschil maken. Waar voorheen rigide normen hen buitensloten, is nu zicht op financiering.

Praktische versoepelingen hypotheek

Naast financiële instrumenten werkt Rabobank ook aan de administratieve kant. Zo is bij appartementen (appartementsrechten) een actieve Vereniging van Eigenaren (VvE) niet meer per se een harde voorwaarde. Eveneens vervalt de verplichte afbouwgarantie bij zogenaamde turnkey-projecten, mits de woning bij oplevering volledig klaar is. Deze aanpassingen zijn bedoeld om onnodige blokkades uit de weg te ruimen en de doorstroming op de huizenmarkt te bevorderen.

Tegelijkertijd scherpt de bank op enkele punten, om controle en continuïteit te bewaken, weer de regels aan. Bijvoorbeeld bij echtscheidingen: de achterblijvende partner behoudt voortaan 100% van het rentecontract. Ook wordt de berekening van dubbele lasten bij nieuwbouw realistischer, op basis van de werkelijke opleverdatum, in plaats van een standaardtermijn van twaalf maanden.

Mogelijke gevolgen voor woningmarkt en kansenongelijkheid

De versoepeling biedt voor individuele huishoudens duidelijke voordelen, maar de impact op de markt als geheel is dubbelzinnig. Door de leencapaciteit te verruimen, kan de vraag naar koopwoningen stijgen, wat mogelijk de huizenprijzen verder opdrijft in een markt waar het aanbod al krap is.

Daarnaast roept de leen-schenkconstructie vragen over gelijkheid op. Starters met vermogende ouders krijgen nu een relatieve voorsprong, starters zonder dergelijke steun blijven op achterstand. Daarmee vergroot de maatregel mogelijk de kloof tussen mensen met en zonder kapitaalkrachtige familie.

Wat betekent dit voor jou als (toekomstige) huizenkoper of ouder?

Ben je starter, overweeg je hypotheek met hulp van ouders, of ben je expat met internationaal inkomen? Dan is het verstandig je leencapaciteit binnen het nieuwe beleid van Rabobank opnieuw te laten berekenen. Wat eerder niet tot de mogelijkheden behoorde, kan nu wel.

Voor ouders die willen helpen: denk goed na over de fiscale en financiële consequenties van een familielening + schenking. Leg afspraken juridisch vast, zeker bij langlopende verplichtingen.

Heb je internationaal inkomen of toeslagen/bonussen, dan loont het om dat onderbouwd aan te leveren. Doorgaans geldt: hoe completer het dossier, hoe realistischer de toetsing.

Veel Nederlandse huishoudens zetten flink geld opzij: de spaarzin is sterk, buffers groeien en steeds meer mensen kiezen maandelijks voor extra spaarinleg. Toch vertaalt dat spaarvermogen zich niet automatisch in rust of zekerheid. Dat blijkt uit het recente ING spaaronderzoek 2025, een onderzoek naar spaargedrag en beleving van financiële gezondheid.

Spaarbuffers nemen zichtbaar toe

Volgens het nieuwe onderzoek heeft 34 procent van de Nederlanders inmiddels meer dan € 10.000 achter de hand. Dit is een duidelijke stijging ten opzichte van twee jaar geleden. Daarbij zet bijna de helft van de spaarders maandelijks meer dan € 200 apart.

Tegelijkertijd laten cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB) zien dat het totale spaartegoed van Nederlandse huishoudens een recordhoogte bereikte. Eind 2024 stond er volgens DNB ruim € 600 miljard op betaal- en spaarrekeningen.

Beide signalen wijzen op een cultureel blijvende spaarmentaliteit: sparen is nog altijd voor veel Nederlanders het belangrijkste financiële vangnet.

Gemoedsrust blijft toch deels uit

Dat de spaarpot groeit, betekent echter niet dat veel huishoudens zich ook over hun financiële toekomst ontspannen voelen. Uit het ING-onderzoek blijkt dat ongeveer de helft van de spaarders ondanks hun opbouwende buffer zich toch zorgen maakt over de hoogte ervan.

Die onrust is deels te verklaren: bijna 1 op de 5 Nederlanders moet rondkomen met een buffer van minder dan € 500. Voor wie zo weinig achter de hand heeft, is onverwachte tegenvallers; denk aan reparaties, zorgkosten of inkomensverlies, al snel bedreigend.

De discrepantie tussen de relatieve rust in gemiddelden enerzijds en de aanhoudende onzekerheid bij veel huishoudens anderzijds, toont hoe ongelijk de spreiding van financiële zekerheid in Nederland is.

Van sparen naar (voorzichtige) rendementzoeker

De lage rente op spaarrekeningen speelt een rol in de veranderende mindset onder spaarders. Banken belonen spaarders nog zelden met een rente die de inflatie overstijgt, waardoor het geld op de bank feitelijk in waarde daalt.

Als gevolg daarvan groeit het aandeel Nederlanders dat, vaak naast sparen, ook belegt. Wat in 2023 nog gold voor circa een op de vijf Nederlandse spaarders, is inmiddels ongeveer een derde. Daarmee zoeken steeds meer mensen naar alternatieven om hun koopkracht op peil te houden of te laten groeien.

Sparen is goed, maar buffer alleen is niet genoeg

Spaargeld hebben, biedt onmiskenbaar voordelen: voor onverwachte uitgaven, tijdelijk inkomensverlies of grote aankopen.

Toch volstaat alleen een buffer niet altijd om financiële gemoedsrust te garanderen. Zeker niet als de buffer laag is of de inflatie hoog blijft. In zulke gevallen kan sparen zelfs een soort valse zekerheid zijn. Het gevoel dat je iets gedaan hebt, zonder dat je koopkracht of financiële stabiliteit gewaarborgd is.

Investeren of beleggen kan in zulke situaties onderdeel zijn van een bredere financiële strategie, maar brengt ook meer risico en vereist een bewuste keuze.

Wat betekent dit voor de Nederlandse consument

De recente publicatie toont dat steeds meer Nederlanders spaarpotten opbouwen, wat op zichzelf een gezonde ontwikkeling is. Tegelijkertijd onderstreept het dat spaarbuffers geen garanties voor rust of zekerheid bieden.

Voor consumenten is het daarom zinvol om niet alleen te kijken naar het absolute spaarbedrag, maar ook naar de samenhang met inkomen, uitgaven, inflatie en toekomstige financiële doelen.

In een tijd van lage rente én hoge onzekerheid, kan sparen het begin zijn. Maar alleen met een brede financiële planning, eventueel inclusief beleggen, wordt de buffer pas écht betekenisvol.